Początki prawnej ochrony krajobrazu doliny dolnej Wisły sięgają 1993 roku, kiedy powołano ówczesny Zespół Nadwiślańskich Parków Krajobrazowych. Po reformach administracyjnych w 1999 roku oraz późniejszych przekształceniach formalnych, obszar ten funkcjonuje obecnie jako Zespół Parków Krajobrazowych Chełmińskiego i Nadwiślańskiego, w którego skład wchodzi cenny przyrodniczo Park Krajobrazowy Doliny Dolnej Wisły.

Rozciągający się na długości około 100 km park zajmuje powierzchnię prawie 60 tysięcy hektarów i należy do najważniejszych obszarów chronionych w województwie kujawsko-pomorskim. Znaczna część jego unikalnych, nadrzecznych ekosystemów znajduje się w bezpośrednim sąsiedztwie lub w zasięgu terytorialnym Nadleśnictwa Żołędowo (m.in. pasy leśne w Dolinie Fordońskiej i na krawędziach zboczy od Myślęcinka po Strzelce Dolne).

Bioróżnorodność i unikalna szata roślinna

Zróżnicowanie geomorfologiczne zboczy doliny Wisły oraz terenów przyległych stworzyło niezwykłą mozaikę ekosystemów: od rozległej rzeki nizinnej z piaszczystymi ławicami, przez łąki, starorzecza i lasy łęgowe, aż po aktywne geologicznie zbocza i dolinki erozyjne.

• Bogactwo flory: Flora roślin naczyniowych liczy około 1000 gatunków, w tym kilkadziesiąt pod całkowitą lub częściową ochroną. Na piaszczystych wyspach i ławicach spotkać można rzadkie gatunki (np. komosę klonolistną czy namulnik brzegowy).

• Roślinność kserotermiczna: Na stromych, nasłonecznionych zboczach o wystawie południowej przetrwały unikalne gatunki stepowe (tzw. relikty z czasów zimnego stepu), takie jak ostnica włosowata, miłek wiosenny, goryczka krzyżowa czy zawilec wielkokwiatowy.

Rola lasów w krajobrazie doliny

Lasy na terenie parku są rozmieszczone nierównomiernie. W granicach Nadleśnictwa Żołędowo są to przede wszystkim kompleksy leśne ciągnące się wzdłuż krawędzi doliny Wisły (Dolina Fordońska), tworzone głównie przez bory i bory mieszane. Szczególnie cenne i zróżnicowane fragmenty drzewostanów porastają malownicze zbocza między Myślęcinkiem a Fordonem oraz rejon Strzelec Dolnych.

Królestwo ptaków i korytarz ekologiczny

Dolina Dolnej Wisły to jedna z najważniejszych ostoi awifauny w kraju i kluczowy europejski korytarz ekologiczny. W okresie lęgowym odnotowano tu ponad 120 gatunków ptaków, a wyjątkowa wartość faunistyczna zaowocowała powołaniem obszaru Natura 2000 „Dolina Dolnej Wisły” (PLB040003). Występują tu cenne gatunki drapieżne i wodno-błotne, m.in. bielik, rybołów, czapla biała czy liczne gatunki rybitw. Wiosenne wylewy oraz nadrzeczne zarośla tworzą idealne warunki dla ptaków wędrownych, których koncentracje w okresach przelotów osiągają dziesiątki tysięcy osobników.

Z innych grup zwierząt na uwagę zasługują m.in. występujące w wodach rzeki gatunki ryb (np. boleń, piskorz) oraz ssaki – wydry, bobry i nietoperze.

Dziedzictwo kulturowe i turystyka

Przyrodnicze walory doliny dopełniają liczne obiekty historyczne: wczesnośredniowieczne grodziska, założenia pałacowo-parkowe oraz kultywowane od pokoleń tradycje sadownicze i pszczelarskie. Teren ten jest doskonale zagospodarowany turystycznie – przez najpiękniejsze zakątki prowadzą liczne szlaki piesze, rowerowe i ścieżki przyrodnicze zarządzane we współpracy z nadleśnictwami i parkiem krajobrazowym.